«Ի՞նչ ես դառնալու, երբ մեծանաս»․ անցյալում, ներկայում ու ապագայում այս հարցի պատասխաններն այնքա~ն տարբեր կարող են լինել: Ավտոմատացումը, արհեստական բանականությունը և թվայնացումը փոխակերպում են բոլոր ոլորտները` պահանջելով տեխնիկական, մտավոր և մարդկային հմտությունների նոր համադրություն։

Այստեղ առանձնացրել ենք, թե որոնք են այդ հմտություններից կարևորագույնները:
 

🧠 Կոգնիտիվ հմտություններ (մտավոր կարողություններ)

1․ Վերլուծական և քննադատական մտածողություն

Երեխաները պետք է սովորեն վերլուծել իրավիճակը, հարցը դիտարկել տարբեր անկյուններից և գտնել արդյունավետ լուծումներ։

2․ Ստեղծարարություն և նորարարություն

Երբ ավտոմատ համակարգերը կատարում են առօրեական առաջադրանքները, մենք ունենում ենք ավելի շատ ժամանակ՝ նոր ու գեղեցիկ գաղափարներ գեներացնելու համար։ Մնալ մրցունակ, նշանակում է ստեղծել նորը, լուծել խնդիրները ոչ ավանդական ձևերով և մտածել «սահմաններից դուրս»։

3․ Կայուն (sustainabe) մտածողություն

Ապագայի մասնագիտությունները սերտորեն կապված են լինելու բնապահպանության և կանաչ էներգիայի հետ։ Երեխաներին պետք է սովորեցնել մտածել ոչ միայն արդյունավետության, այլև շրջակա միջավայրի վրա ունեցած ազդեցության մասին։

4․ Անընդհատ սովորելու և վերաորակավորման (Lifelong learning) պատրաստակամություն

Ապագայի աշխատաշուկայում ամենամեծ մրցակցային առավելությունները կունենա նա, ով չի դադարի սովորել, արագ կհարմարվի նոր գործիքներին, ծրագրերին, մասնագիտություններին և կմնա անընդհատ ինքնազարգացման ռեժիմում։ Այս մասին ավելի մանրամասն կարող ես կարդալ մեր «Վերապատրաստում և որակավորման բարձրացում» բլոգում:

🤝 Փափուկ հմտություններ

5․ Էմոցիոնալ ինտելեկտ

Աշխատավայրում արդյունավետ թիմային միջավայրի հիմքը հենց էմոցիոնալ ինտելեկտն է։ Ուստի շատ կարևոր է ամենավաղ տարիքից երեխաների մոտ զարգացնել այն։

Էմոցիոնալ ինտելեկտը ենթադրում է․

• սեփական հույզերը ճանաչելու և կառավարելու ունակություն,
• թիմային աշխատանքի և հաղորդակցման բարձր մակարդակ,
• էմպատիա և վստահելի հարաբերություններ կառուցելու կարողություն։

6․ Հաղորդակցման և համագործակցության ունակություն

Աշխատաշուկան աստիճանաբար ավելի լայն ու ընդգրկուն է դառնալու։ Կարևոր է, որ երեխաները սովորեն լսել, արտահայտել իրենց մտքերը, հստակ և արդյունավետ հաղորդակցվել տարբեր մշակույթ ու մտածելակերպ կրող մարդկանց հետ։

7․ Հարմարվողականություն և ճկունություն

Ապագայի մասնագիտություններն ավելի արագ են փոխվելու։ Երեխաներին պետք է սովորեցնել, որ փոփոխությունը վախի պատճառ չէ, այլ նոր բան սովորելու և ավելի ուժեղ դառնալու հնարավորություն։

 

💻 Տեխնիկական հմտություններ

8․ Թվային գրագիտություն

Թվային գրագիտությունն այլևս ընտրություն չէ։ Այն պարտադիր հմտություն է ցանկացած մասնագիտության համար։ Երեխաներին պետք է սովորեցնել․

• օգտվել թվային միջավայրից` տիրապետելով հիմնական հմտություններին,
• կիրառել տեխնոլոգիաները ուսումնառության և ստեղծագործելու գործընթացներում,
• հասկանալ արհեստական բանականության և ավտոմատացման դերը։

9․ Կիբերանվտանգություն և թվային հիգիենա

Թվային աշխարհում պաշտպանված լինելը նույնքան կարևոր է, որքան ֆիզիկական անվտանգությունը։ Երեխաները պետք է իմանան, թե ինչպես պաշտպանել իրենց տվյալները և խուսափել կիբեր ռիսկերից։

10․ Ֆինանսական գրագիտություն

Ֆինանսական գրագիտությունը սկսում է ձևավորվել մանկուց և անհրաժեշտ է կյանքի բոլոր փուլերում: Ի դեպ, երեխաների ֆինանսական կրթության մասին մի շարք բլոգեր ունենք: Օրինակ` այս բլոգում պատմել ենք, թե ինչպես կարելի է երեխային ծանոթացնել փողին, այս մեկում` սովորեցնել, թե ինչպես վերաբերվել դրան, այստեղ առանձնացրել ենք ֆինանսների մասին լավագույն գրքերը, այստեղ` մուլտֆիլմերը, իսկ այստեղ` խաղերը:

Իսկ Ֆինանսական անկախության առաջին քայլերն առավել հարմար է սկսել պարզ ու հասկանալի գործիքներով։
 

Երեխաները պետք է գիտակցեն, որ ի հայտ են գալու նոր մասնագիտություններ, աշխատանքի բնույթը մշտապես փոխվելու է, և փոփոխությունը ոչ թե վտանգ է, այլ հնարավորություն։ Եթե ցանկանում ենք, որ մեր երեխաները հաջողեն ապագայում, պետք է պատրաստենք նրանց ոչ թե կոնկրետ մասնագիտության, այլ սովորելու, մտածելու և ստեղծելու: