Երբ երեխան ծնվում է, ծնողները սկսում են մտածել նրա առողջության, կրթության ու ապագայի մասին։ Բայց կա ևս մեկ կարևոր հարց, որը հաճախ հետաձգվում է տարիներով. արդյո՞ք երեխան կունենա ֆինանսական մեկնարկային կապիտալ, երբ դրա կարիքը լինի։

Համալսարանի ուսման վարձ, առաջին բնակարանի կանխավճար, սեփական բիզնեսի մեկնարկ կամ պարզապես ֆինանսական անվտանգության բարձիկ. այս ամենը շատ ավելի հասանելի է դառնում, եթե երեխայի համար խնայողությունները սկսվում են ոչ թե նրա 18 տարեկանը լրանալիս, այլ կյանքի առաջին տարիներից։

Վերջին տարիներին աշխարհում ավելի ու ավելի տարածված է դառնում Financial Nesting կոչվող մոտեցումը․ ծնողները քայլ առ քայլ ստեղծում են երեխայի ապագայի ֆինանսական «բույնը»՝ փոքր, բայց հետևողական ներդրումների միջոցով։ Բայց լավ նորությունն այն է, որ դրա համար միլիոններ կամ ֆինանսական բարդ գիտելիքներ պետք չեն։ Կարևոր է պարզապես սկսել ճիշտ սկզբունքներից։
 

1. Սահմանիր նպատակ և հաշվարկիր անհրաժեշտ գումարը

Ցանկացած խնայողություն սկսվում է մեկ պարզ հարցից․ ինչի՞ համար ես գումար կուտակում։

Նպատակը կարող է լինել՝

• բարձրագույն կրթություն,
• ուսում արտասահմանում,
• առաջին բնակարանի կանխավճար,
• բիզնեսի մեկնարկ,
• կամ պարզապես ֆինանսական անվտանգության ֆոնդ։

Որքան հստակ է նպատակը, այնքան հեշտ է հասկանալ, թե ինչ գումարի մասին է խոսքը։

Օրինակ՝ եթե այսօր համալսարանական կրթությունն արժե որոշակի գումար, 15-18 տարի հետո նույն կրթությունը, հավանաբար, ավելի թանկ կլինի։ Այդ պատճառով կարևոր է հաշվի առնել նաև ինֆլյացիան և ծախսերի հնարավոր աճը։
 

2. Ընտրիր երկարաժամկետ խնայողությունների համար ճիշտ գործիք

Երբ նպատակը պարզ է, հաջորդ քայլը գումարի պահման և աճի ճիշտ տարբերակ ընտրելն է։

Կախված նպատակից, ժամկետից և քո նախընտրած ռիսկի մակարդակից՝ տարբերակները կարող են լինել՝

• երեխայի անունով հաշիվ,
• մանկական ավանդ,
• խնայողական հաշիվ,
• ներդրումային գործիքներ,
• և իհարկե, դրանց համադրությունը։

Երկարաժամկետ խնայողությունների դեպքում հատկապես կարևոր է մտածել ոչ միայն գումարը պահելու, այլ նաև ժամանակի ընթացքում դրա աճն ապահովելու մասին։
 

3. Ավտոմատացրու խնայելու գործընթացը

Շատ ընտանիքներ սկսում են խնայել մեծ ոգևորությամբ, բայց մի քանի ամիս անց ասես մոռանում են դրա մասին։ Պատճառը հաճախ ոչ թե եկամուտների պակասն է, այլ այն, որ խնայողությունները մնում են «եթե այս ամիս ստացվի» կարգավիճակում։ Ավելի արդյունավետ է՝

• սահմանել ամսական գումար,
• ստեղծել պարբերական փոխանցում,
• յուրաքանչյուր մուտքից որոշակի տոկոս հատկացնել խնայողությանը։

Այս դեպքում խնայողությունը դառնում է սովորություն, ոչ թե առանձին որոշում, որը պետք է ամեն ամիս «նորից կայացնել»։
 

4. Գտիր ֆինանսավորման այլընտրանքային աղբյուրներ

Երեխայի ֆինանսական ֆոնդը պարտադիր չէ համալրել միայն ծնողների ամսական փոխանցումներով։ Լավագույն արդյունքը ստացվում է, երբ միանում են նաև այլ աղբյուրներ։

Օրինակ՝

• ծննդյան կամ ամանորյա նվերների գումարը,
• մկրտության կամ այլ առիթներով ստացված նվիրատվությունները,
• բարեկամների կողմից ստացած գումարները,
• պետական աջակցության ծրագրերից ստացված միջոցները։

Շատ ընտանիքներ արդեն նախընտրում են երեխայի համար հերթական խաղալիք կամ հագուստ գնելու փոխարեն այդ գումարի մի մասը փոխանցել նրա ապագայի ֆոնդին։ Ժամանակի ընթացքում նման փոքր որոշումները կարող են մեծ տարբերություն ստեղծել։
 

5. Երեխայի համար ստեղծիր ֆինանսական գրագիտության հիմքերը

Ֆինանսական հիմքը միայն գումարի մասին չէ։ Եթե երեխան չգիտի, թե ինչպես կառավարել ֆինանսները, նույնիսկ ամենամեծ խնայողությունը կարող է արագ սպառվել։ Այդ պատճառով կարևոր է ֆինանսական կրթությունը սկսել վաղ տարիքից։

Մի քանի խորհուրդ սկսելու համար.

• պատմիր փողի արժեքի մասին,
• սովորեցրու տարբերակել ցանկություններն ու կարիքները,
• ներգրավիր երեխային ընտանեկան ֆինանսական որոշումների մեջ,
• խրախուսիր սեփական փոքրիկ բյուջեի կառավարումը։

Այսպես երեխան ոչ միայն լսում է ֆինանսական գրագիտության մասին, այլև սկսում է այն կիրառել գործնականում։

Երբ խնայողությունները սկսվում են վաղ, նույնիսկ փոքր գումարները կարող են տարիների ընթացքում վերածվել հնարավորությունների։

Իսկ եթե այդ կապիտալին ավելանում է նաև ֆինանսական գրագիտությունը, երեխան ստանում է ոչ միայն ռեսուրս, այլ նաև այն ճիշտ կառավարելու կարողություն։