Աշխարհում կան բիզնեսներ, որոնց գործունեությունը չափվում է ոչ թե տարիներով, այլ այն բանով, թե քանի սերունդ է կառավարել այն: Բիզնեսի նման օրինակ է Hoshi Ryokan ճապոնական հյուրանոցը, որը հիմնադրվել է դեռևս 718թ. և արդեն 46 սերունդ շարունակ կառավարվում է նույն ընտանիքի կողմից։
Այս օրինակն ապացուցում է, որ ընտանեկան բիզնեսը կարող է լինել կայուն և երկարաժամկետ հաջողության հիմք։ Բայց, ինչպես ցանկացած մոդել, այն ունի իր ուժեղ և թույլ կողմերը։
Ինչո՞ւ են ընտանեկան բիզնեսները հաճախ հաջողում
Ընտանեկան բիզնեսների ուժը միայն ֆինանսական ռեսուրսների մեջ չէ․ այն գալիս է արժեքներից, վստահությունից և երկարաժամկետ մտածողությունից։
Հիմնական առավելությունները
Երբ բիզնեսը փոխանցվում է սերնդեսերունդ, ձևավորվում է հետևողական ռազմավարություն և երկարաժամկետ տեսլական։
Բիզնեսը հաճախ ընկալվում է որպես ընտանեկան պատիվ, ինչը երաշխավորում է որակ և վստահություն (հատկապես «ազգանուն կրող» բրենդերի դեպքում)։
- Ճկունություն և օպտիմալացում
Ընտանիքի անդամները պատրաստ են համատեղել դերերը և նույնիսկ անձնական ռեսուրսներ ներդնել՝ հանուն ընդհանուր նպատակի։ Ճգնաժամային իրավիճակներն ավելի լավ կառավարելու համար կարդա նաև Ինչպե՞ս կայացնել ճիշտ որոշումներ սթրեսային իրավիճակներում բլոգը:
Վստահության վրա հիմնված միջավայրում նվազում է բյուրոկրատիան, իսկ որոշումներն` արագանում։
Ընտանեկան բիզնեսն ունի նաև իր մարտահրավերները, որոնք հաճախ կապված են հենց «ընտանեկան» լինելու հետ։
Հիմնական մարտահրավերները
Անձնական և գործնական սահմանների բացակայությունը կարող է հանգեցնել սուբյեկտիվ որոշումների և կոնֆլիկտների։
Ավագ սերունդը երբեմն կարող է դեմ լինել փոփոխություններին, իսկ նորարարության պակասը կարող է դանդաղեցնել բիզնեսի աճը։
- Աշխատակիցների դեմոտիվացիա
Նեպոտիզմը` ազգակցական կապով առաջխաղացումը, կարող է նվազեցնել այլ աշխատակիցների մոտիվացիան։
«Ընտանեկան սահմանադրություն». Ինչպե՞ս պաշտպանել բիզնեսը վեճերից
Հաջող ընտանեկան բիզնեսները չեն հիմնվում միայն վստահության վրա․ դրանք ունեն նաև հստակ կանոններ։
- Իրավասությունների և դերերի բաշխում
Յուրաքանչյուր անդամ պետք է ունենա հստակ սահմանված լիազորությունների շրջանակը և գործառույթներ, որպեսզի խուսափեք «երկիշխանությունից»: Երկիշխանության պարագայում աշխատակիցները հակասական հրահանգներ են ստանում ընտանիքի տարբեր անդամներից։
Ընտանեկան կապը չպետք է լինի աշխատանքի անցնելու միակ նախապայմանը։ Կանոնադրությունը պետք է սահմանի կրթական և փորձառության այն նվազագույն շեմը, որն անհրաժեշտ է ընկերությունում պաշտոն զբաղեցնելու համար։
- Արդար վարձատրության քաղաքականություն
Աշխատավարձերը պետք է համապատասխանեն շուկայական մակարդակին՝ ապահովելով թափանցիկություն և արդարություն։
- Իրավահաջորդության պլանավորում
Կանոնադրությունը սահմանում է, թե ինչպես է տեղի ունենալու ղեկավարման փոխանցումը հաջորդ սերնդին, որպեսզի խուսափեք իշխանության համար պայքարից։
Կարևոր է ունենալ հստակ սցենար, եթե ընտանիքի որևէ անդամ որոշի դուրս գալ բիզնեսից կամ վաճառել իր մասնաբաժինը։
Ֆինանսական կարգապահություն՝ հաջողության հիմքում
Ֆինանսական գրագիտության կարևոր կանոններից մեկը` ընտանեկան և բիզնես բյուջեները երբեք չպետք է խառնվեն։ Սա թույլ է տալիս հստակ հասկանալ բիզնեսի իրական շահութաբերությունը, խուսափել ֆինանսական քաոսից և ապահովել երկարաժամկետ կայունություն:
Ինչպե՞ս են հաջողում ընտանեկան բրենդները
Ամենահաջող ընտանեկան բիզնեսները նրանք են, որոնք կարողանում են ավանդույթները վերածել մրցակցային առավելության։
Սկսելով փոքր հրուշակեղենի խանութից՝ նրանք ստեղծեցին գլոբալ բրենդ (Nutella, Ferrero Rocher)՝ շնորհիվ խիստ գաղտնիության և ընտանեկան արժեքների վրա հիմնված որակի բարձր ստանդարտների։
Արդեն 6 սերունդ Hermès-ը պահպանում է բացառիկությունը։ Նրանց հաջողության գաղտնիքը շտապողականության բացակայությունն է. նրանք նախապատվությունը տալիս են երկարաժամկետ հեղինակությանը, ոչ թե արագ շահույթին։
Ընտանեկան բիզնեսը միայն բիզնես չէ․ այն պատմություն է, արժեհամակարգ և պատասխանատվություն հաջորդ սերունդների նկատմամբ։ Երբ ճիշտ են համադրվում վստահությունը, կանոնները և պրոֆեսիոնալ կառավարումը, ընտանեկան բիզնեսը կարող է դառնալ ոչ միայն եկամուտի աղբյուր, այլ նաև երկարաժամկետ ժառանգություն։